„Cztery eseje o sztuce i kulturze w czasach AI” / wykład otwarty
W dobie lęku przed konkurencją sztucznej inteligencji szczególnie w sztuce prof. dr hab Piotr Zawojski analizuje to zjawisko.
Tytuł książki, „Cztery eseje o sztuce i kulturze w czasach AI”, jest prostą formą zapowiedzi jej zawartości. We wprowadzeniu do tej publikacji zwracam uwagę na rewolucyjny potencjał upowszechnienia się AI jako maszynerii, którą można porównać do fundamentalnych technologii będących kołami zamachowymi kulturowych i cywilizacyjnych zmian takich jak: osiemnastowieczna rewolucja przemysłowa, era kolei i pary z początku dziewiętnastego stulecia, era stali i elektryczności w drugiej połowie dziewiętnastego stulecia, era masowej produkcji z początku dwudziestego stulecia oraz rewolucja informatyczna i telekomunikacyjna zapoczątkowana przez mikroprocesor na początku lat siedemdziesiątych ubiegłego stuleci. Jednocześnie podkreślam, że mnogość publikacji na temat AI pomija to, co dzieje się w obszarze sztuki i kultury „w epoce AI”. Dlatego postanowiłem skupić swoją uwagę na tych właśnie fenomenach. W czterech esejach zatytułowanych – „Maszynom inteligentnym (?) wbrew. Artyści i twórcze (?) maszyny”, „Kulturowe i filozoficzne konteksty ekspansji sztucznej inteligencji”, „Artystyczne i estetyczne wymiary sztuki tworzonej przy udziale sztucznej inteligencji” oraz „AI art – sztuka ludzkiej i nie-ludzkiej inteligencji” – analizuję i interpretuję zjawiska z obszaru sztuki i dzieła artystów, którzy wykorzystują nowe możliwości związane ze sztuczną inteligencją jako narzędziem, medium, partnerem (współ)kreacji artefaktów artystycznych. Zastanawiający jest fakt, że w setkach publikacji poświęconych sztucznej inteligencji tak mało obecna jest sztuka, która już powstaje i będzie powstawać w przyszłości, a tworzona jest w splocie ludzkiej i nie-ludzkiej inteligencji. To motyw przewodni moich rozmyślań i rozpoznań dotyczących AI art – sztuki tworzonej przez artystów, dla których AI jest nie tylko medium i narzędziem tworzenia, ale i partnerem oraz współtwórcą ich dzieł. / prof. dr hab Piotr Zawojski
Piotr Zawojski – prof. dr hab., pracuje w Instytucie Nauk o Kulturze UŚ, wykłada na ASP w Krakowie na Wydziale Intermediów. Zajmuje się problematyką fotografii, filmu, sztuki nowych mediów oraz cyberkultury i technokultury. Krytyk sztuki, kurator wystaw, dyrektor artystyczny festiwalu „digital_ia”, redaktor działu Film i Media w kwartalniku „Opcje (1999-2022), autor programów telewizyjnych („Dokument w obiektywie”). Autor książek Elektroniczne obrazoświaty. Między sztuką a technologią (2000); Wielkie filmy przełomu wieków. Subiektywny przewodnik (2007); Cyberkultura. Syntopia sztuki, nauki i technologii (2010, 2018); Sztuka obrazu i obrazowania w epoce nowych mediów (2012); Technokultura i jej manifestacje artystyczne. Medialny świat hybryd i hybrydyzacji (2016) – nominacja do nagrody Polskiego Towarzystwa Badań nad Filmem i Mediami za najlepszą książkę 2016 roku; Ruchome obrazy zatrzymane w pamięci. Reminiscencje teoretyczne i krytyczne (2017); Pisanie i czytanie (o) fotografii. Odkrywcy, klasycy, obrazoburcy (2023) – nagroda PTBFM za najlepszą książkę 2023 roku, Cztery eseje o kulturze i sztuce w epoce AI (2025). Członek Komitetu Nauk o Kulturze Polskiej Akademii Nauk oraz International Association of Art Critics (AICA).
https://silesian.academia.edu/piotrzawojski