Zabliźnianie
Wystawa „Zabliźnianie” traktuje Tragedię Górnośląską nie jako jednostkowe wydarzenie historyczne, zakończone i możliwe do łatwego opisania, ale jako punkt wyjścia do refleksji o tym, jak człowiek oraz wspólnota radzą sobie z przeszłością trudną do wypowiedzenia.
Tragedia Górnośląska to szereg aktów przemocy, które dotknęły mieszkańców Górnego Śląska pod koniec II wojny światowej. Po wkroczeniu Armii Czerwonej na ten teren, tysiące cywilów padło ofiarą represji, w tym masowych aresztowań, deportacji do sowieckich łagrów, egzekucji oraz gwałtów. Szacuje się, że tylko w 1945 roku 47 tysięcy ludzi zostało siłą wywiezionych z Górnego Śląska do ZSRR jako tzw. „żywe reparacje wojenne”.
Współcześnie coraz częściej mówi się o traumie pokoleniowej – zjawisku polegającym na przekazywaniu skutków trudnych przeżyć kolejnym generacjom. Dzieje się to nie tylko w uświadomiony sposób, w formie opowieści, ale również poprzez wzorce zachowań, sposoby radzenia sobie z emocjami czy codzienne nawyki. Zbiorowe traumy naznaczają społeczności na wiele pokoleń, pozostając nie tylko w indywidualnej, lecz także kolektywnej pamięci.
Wystawa „Zabliźnianie” traktuje Tragedię Górnośląską nie jako jednostkowe wydarzenie historyczne, zakończone i możliwe do łatwego opisania, ale jako punkt wyjścia do refleksji o tym, jak człowiek oraz wspólnota radzą sobie z przeszłością trudną do wypowiedzenia. Na Śląsku, terenie przesiąkniętym krzywdą jego mieszkańców, trauma nie jest zamkniętym rozdziałem, nieustannie kształtuje tożsamość miejsca. Jest wyczuwalna w tkance codziennego życia: w języku, relacjach, sposobach interpretacji rzeczywistości, w ciele i jego pamięci.
Pamięć o minionych wydarzeniach, rozmowa, zrozumienie mogą stanowić zarówno nić łączącą pokolenia jak i początek procesu leczenia, zabliźniania. Z tą myślą podeszliśmy do stworzenia wystawy. Chcemy, aby stała się przestrzenią, w której osobiste historie, traumy i emocje mogą być wypowiedziane, przepracowane oraz współdzielone – zarówno przez twórców, jak i odbiorców. Naszym celem jest tworzenie wspólnotowego doświadczenia, dającego możliwość znalezienia zrozumienia, uwolnienia się chociaż od części ciężaru.